W codziennym pośpiechu łatwo odłożyć sprawy zdrowotne na później. Praca, dom, obowiązki i brak czasu sprawiają, że badania profilaktyczne często nie trafiają na listę pilnych spraw. Warto jednak pamiętać, że profilaktyka nie jest czymś, z czego korzystamy dopiero wtedy, gdy pojawiają się objawy. To sposób, aby świadomie zadbać o zdrowie, zanim choroba zacznie wpływać na nasze życie.
Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzą kampanię „Profilaktyka – podaj dalej”, której celem jest zachęcanie do regularnych badań, szczepień i podejmowania codziennych decyzji sprzyjających zdrowiu. Jej przesłanie jest proste: warto zadbać o siebie, ale też przypomnieć o tym swoim bliskim.
Badania mogą dać nam czas
Wiele chorób, w tym choroby nowotworowe, przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Właśnie dlatego regularne badania są tak ważne. Pozwalają ocenić stan zdrowia, wykryć czynniki ryzyka oraz rozpocząć diagnostykę lub leczenie odpowiednio wcześnie.
Osoby dorosłe mogą skorzystać z programu „Moje Zdrowie”. Wystarczy wypełnić ankietę zdrowotną przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP albo bezpośrednio w swojej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Na podstawie odpowiedzi pacjent otrzymuje skierowanie na odpowiednio dobrane badania, a następnie może omówić ich wyniki z personelem medycznym.
Program jest dostępny dla osób, które ukończyły 20 lat. Ankietę można wypełniać co 5 lat w wieku od 20 do 49 lat, a po ukończeniu 50. roku życia — co 3 lata.
Pamiętaj o badaniach przesiewowych
Warto korzystać również z programów, które pomagają wykrywać nowotwory we wczesnym stadium.
Kobiety w wieku od 45 do 74 lat mogą wykonać bezpłatną mammografię co 2 lata, bez skierowania. Badanie jest jednym z najważniejszych elementów profilaktyki raka piersi.
Kobiety w wieku od 25 do 64 lat mogą także skorzystać z bezpłatnego testu HPV HR w ramach profilaktyki raka szyjki macicy. Badanie wykonuje się standardowo raz na 5 lat, również bez skierowania.
Z kolei bezpłatna kolonoskopia jest dostępna dla osób w wieku od 50 do 65 lat, które nie miały wykonywanego tego badania w ciągu ostatnich 10 lat. Mogą z niej skorzystać także osoby w wieku od 40 do 49 lat, jeśli u ich najbliższego krewnego rozpoznano raka jelita grubego.
Jeśli masz wątpliwości, jakie badania są odpowiednie w Twojej sytuacji, porozmawiaj z lekarzem lub pielęgniarką w swojej przychodni POZ.
Szczepienia są częścią profilaktyki
Profilaktyka to nie tylko badania. Ważną rolę odgrywają także szczepienia ochronne, które pomagają zapobiegać chorobom zakaźnym i ich powikłaniom.
Warto sprawdzić, czy realizujemy zalecane szczepienia odpowiednie dla naszego wieku i stanu zdrowia. Dotyczy to między innymi szczepień przeciw grypie, COVID-19, pneumokokom, krztuścowi czy HPV. Informacji o szczepieniach może udzielić lekarz, pielęgniarka lub farmaceuta.
Podaj dalej dobrą informację
Być może ktoś z Twoich bliskich od dawna mówi, że powinien zrobić badania, ale nadal tego nie zrobił. Czasem wystarczy zwykła rozmowa, przypomnienie albo wspólne umówienie wizyty.
Zadbaj o siebie. Zachęć do profilaktyki mamę, tatę, partnera, rodzeństwo, przyjaciela lub współpracownika. Regularne badania i szczepienia nie dają gwarancji, że nigdy nie zachorujemy, ale mogą pomóc wykryć problem wcześniej i skuteczniej o niego zadbać.
Więcej informacji o dostępnych programach profilaktycznych oraz aktualnych materiałach kampanii można znaleźć na stronie „Profilaktyka – podaj dalej”.
Plakaty i ulotki do pobrania
W ramach kampanii dostępne są materiały, które można wykorzystać w placówce medycznej, na tablicach informacyjnych, ekranach w poczekalni oraz w kanałach internetowych szpitala: